ภาพคณะกรรมการสร้างวัดไทยพุทธคยา-อินเดีย (ยุคเริ่มต้น)
	>> ประวัติวัดไทยพุทธคยาโดยละเอียด >>
<< กลับไปหน้าหลัก HOME
ประวัติวัดไทยพุทธคยา (โดยย่อ)

มูลเหตุการสร้างวัดไทยที่พุทธคยา
เมื่อปี พ.ศ. ๒๔๙๙ ทางราชการได้จัดเตรียมงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ ประจวบกับประเทศอินเดียได้จัดฉลอง “พุทธชยันตี” ๒๕ พุทธศตวรรษ หรือครบรอบพุทธศักราช ๒๕๐๐ ปี ในปี พ.ศ. ๒๔๙๙ ซึ่งเร็วกว่าประเทศไทย ๑ ปี ทางรัฐบาลอินเดียได้เชิญชวนมายังประเทศไทยและประเทศอื่นๆ ในเครือของพระพุทธศาสนา ให้ไปสร้างวัดของตนในประเทศอินเดีย รัฐบาลไทยตอบสนองเจตนารมณ์ของรัฐบาลอินเดียและตกลงใจที่จะสร้างวัดไทยที่พุทธคยา โดยถือเอาการสร้างวัดไทยอินเดียเป็นกิจกรรมร่วมฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ เช่นเดียวกับการสร้างพุทธมณฑลในประเทศไทยด้วย ได้จัดสรรเงินทุน ๒๕ พุทธศตวรรษส่วนหนึ่งกับเงินงบประมาณแผ่นดินอีกส่วนหนึ่งให้เป็นค่าก่อสร้าง ขณะนั้น จอมพล ป.พิบูลสงคราม เป็นนายกรัฐมนตรี ได้มอบหมายให้ พลเอกหลวงสวัสดิ์ สรยุทธ รัฐมนตรีว่าการกระทรวงวัฒนธรรม เป็นผู้รับผิดชอบ โดยแต่งตั้งให้เป็นประธานคณะกรรมการสร้างวัดไทยที่พุทธคยา (คณะแรก) กรมการศาสนาในขณะนั้นอยู่ในสังกัดกระทรวงวัฒนธรรม มีท่านอธิบดีฟุ้ง ศรีวิจารณ์ เป็นอธิบดี ต่อมาเกิดความผันผวนทางการเมือง กระทรวงวัฒนธรรมถูกยุบเลิกไป กรมการศาสนาก็กลับไปอยู่ในสังกัดกระทรวงศึกษาธิการตามเดิม รัฐบาลต่อมารับช่วงงานฉลอง ๒๕ พุทธศตวรรษ รับงานสร้างวัดไทยที่พุทธคยามาดำเนินการต่อไป

คณะกรรมการ
คณะกรรมการ (เฉพาะชุดที่ท่านอธิบดีฟุ้ง ศรีวิจารณ์ ได้รับแต่งตั้ง)
คณะกรรมการสร้างวัดไทยที่พุทธคยา ประกอบไปด้วย (แต่งตั้งหลังคณะแรก)
๑. รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ ประธาน
๒. สมเด็จพระมหาวีรวงศ์ กรรมการที่ปรึกษา
๓. พระธรรมคุณาภรณ์ กรรมการที่ปรึกษา
๔. นายบุณย์ เจริญไชย กรรมการ
๕. ปลัดกระทรวงศึกษาธิการ กรรมการ
๖. เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเดลฮี กรรมการ
๗. อธิบดีกรมโยธาเทศบาล กรรมการ
๘. หัวหน้ากองแบบแผน กรมโยธาเทศบาล กรรมการ
๙. อธิบดีกรมการศาสนา กรรมการและเลขานุการ

คณะกรรมการเปิดซองประกวดราคา ประกอบด้วย
๑. เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเดลฮี ประธาน
๒. อธิบดีกรมโยธาเทศบาล กรรมการ
๓. อธิบดีกรมโยธาธิการ กรรมการ
๔. อธิบดีกรมการศาสนา กรรมการ
๕. เลขานุการสถานทูตไทย ณ กรุงเดลฮี กรรมการและเลขานุการ

คณะกรรมการตรวจการจ้าง ประกอบด้วย
๑. เอกอัครราชทูตไทย ณ กรุงเดลฮี ประธาน
๒. อธิบดีกรมโยธาเทศบาล กรรมการ
๓. อธิบดีกรมโยธาธิการ กรรมการ
๔. อธิบดีกรมการศาสนา กรรมการ
๕. ข้าหลวงพาณิชย์ประจำกัลกัตตา กรรมการและเลขานุการ

๑. การติดต่อระหว่างรัฐบาลไทยกับรัฐบาลอินเดีย
เมื่อปีพุทธศักราช ๒๕๐๐ รัฐบาลอินเดียโดยการนำของ ฯพณฯ ศรีเยาวฮาร์ราล เนรูห์ นายกรัฐมนตรีได้เชิญรัฐบาลไทยไปสร้างวัดที่พุทธคยาในประเทศอินเดีย ในนามของประชาชนชาวไทย ที่นับถือพระพุทธศาสนาเพื่อถวายเป็นพุทธบูชาและเป็นอนุสรณ์การฉลองครบรอบ ๒๕ พุทธศตวรรษ (๒๕๐๐) รัฐบาลไทยโดยการนำของจอมพล ป. พิบูลสงคราม นายกรัฐมนตรีได้ตอบรับเชิญและตกลงสร้างวัดไทย ภายใต้ความอุปถัมภ์ของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว ณ พุทธมณฑลพุทธคยา จังหวัดคยา รัฐพิหาร ในที่ดิน ๔.๘๗ เอเคอร์ (๑๑ ไร่เศษ) และได้ซื้อที่ดินเพื่อเติมอีก ๒๐๐ ตารางวา โดยทุนอุปถัมภ์ของท่านผู้หญิงละเอียด พิบูลสงคราม รวมเป็น ๕ เอเคอร์ (๑๒ ไร่) ในดินแดนต้นกำเนิดพระพุทธศาสนา

๒. สถานที่
ตั้งอยู่บริเวณพุทธคยา สถานที่ตรัสรู้ขององค์สมเด็จพระสัมมาสัมพุทธเจ้า เป็นวัดอยู่ในความอุปถัมภ์ของรัฐบาลไทย สร้างขึ้นโดยรัฐบาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว แห่งประเทศไทย โดยเงินงบประมาณแผ่นดิน และศรัทาของประชาชนชาวไทยที่นับถือพระพุทธศาสนา เริ่มสร้างปี พ.ศ. ๒๕๐๐ และสำเร็จตามโครงการขั้นแรก มื่อปลายปี พ.ศ. ๒๕๐๓ เป็นวัดไทยวัดแรกที่สร้างขึ้น ในต่างประเทศภายใตความอุปถัมภ์ของรัฐบาลของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวแห่งประเทศไทย วัดไทยแห่งนี้สร้างขึ้นตามคำเชื้อเชิญของรัฐบาลอินเดีย วัดไทยพุทเป็นศูนย์กลางการเผยแผ่พระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย เป็นเสมือนตัวแทนของชาวไทยและคณะสงฆ์ไทย ในประเทศอินเดีย พระสงฆ์ที่ไปปฏิบัติศาสนกิจประจำอยู่ที่วัดไทยพุทธคยา นอกจากจะปฏิบัติกิจวัตรตามพระบรมพุทธานุญาตแล้ว จะต้องปฏิบัติศาสนกิจตามวัตถุประสงค์ของคณะสงฆ์ไทยและรัฐบาลไทย เพื่อฟื้นฟูพระพุทธศาสนาให้กลับคืนสู่ดินแดนพุทธภูมิตามเดิม

๓. คณะสงฆ์ไทยจัดส่งพระไปอยู่ประจำวัดไทย
วัดไทยพุทธคยา เป็นศูนย์กลางเผยแผ่พระพุทธศาสนาและวัฒนธรรมไทย ในดินแดนพุทธภูมิ พระสงฆ์ที่ได้รับมอบหมายให้ไปปฏิบัติศาสนกิจอยู่ประจำวัดไทย เป็นตัวแทนคณะพระสงฆ์ไทยและประชาชนชาวไทยภายใด้ความอุปถัมภ์ของรัฐบาลไทย เพื่อสนองงานคณะสงฆ์ไทยในการฟื้นฟูพระพุทธศาสนาในดินแดนพุทธภูมิ คณะสงฆ์ไทยและรัฐบาลไทยได้จัดส่งพระสงฆ์ไทยชุดละ ๕ รูป เรียกว่า “คณะปัญจวรรค”

๔. คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๑ ประกอบด้วย
๑. พระธรรมธีรราชมหามุนี (ธีร์ ป.ธ. ๙) วัดจักรวรรดิราชาวาส กรุงเทพมหานคร เป็นหวัหน้าคณะ (สมเด็จพระธีรญาณมุนี)
๒. พระครูประสิทธิ์พุทธศาสน์
๓. พระครูวิบุลย์ธรรมศาสน์
๔. พระมหาเกียรติ สุกิตติ
๕. พระมหาชวินทร์ อคฺคธมฺโม
คณะสงฆ์ไทยชขุดที่ ๑ ออกเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจ ประจำอยู่วัดไทยพุทธคยา เมื่อวันที่ ๒๐ พฤศจิกายน พ.ศ.๒๕๐๒ เดินทางกลับเมื่อวันที่ ๒๕ เมษายน พ.ศ. ๒๕๐๖

๕. คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๒ ประกอบด้วย
๑. พระเทพวิสุทธิโมลี (พระสุเมธาธิบดี) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุเทพมหานคร เป็นหัวหน้าคณะ
๒. พระเมธีธรรมาจารย์ (เกษม อํสุการี)
๓. พระภิกษุสีลานันทะ (พระวง สีลานนโท)
๔. พระภิกษูวิเวกานันทะ (มรณภาพ)
๕. พระมหาพีร์ สุชาโต (พระเทพเมธี)
คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๒ อกเดินเทางไปปฏิบัติศาสนกิจ ประจำอยู่วัดไทยพุทธคยา เมื่อวันที่ ๔ กรกฎาคม พ.ศ. ๒๕๐๖ เดินทางกลับเมื่อปี พ.ศ. ๒๕๓๑

๖. คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๓ ประกอบด้วย
๑. พระเทพโพธิวิเทศ (ทองยอด ภูริปาโล ป.ธ.๙, M.A., Ph.D.) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร เป็นหัวหน้าคณะ
๒. พระราชรัตนรังษี น.ธ.เอก M.A., Ph.D.) รองหัวหน้าพระธรรมทูต
๓. พระครูปลัด ดร.ฉลอง จนฺทสิริ (น.ธ. เอก, ป.ธ. ๔, M.A., Ph.D.)
๔. พระครูธาตรี ธมฺมธารี (น.ธ. เอก, ปศ.ส., พ.ม., พธ.บ., M.A., Ph.D.)
๕. พระภิกษุวิญญา อภิชาโต (น.ธ. เอก, M.A., Ph.D.) ลาสิกขา
คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๓ ออกเดินทางไปปฏิบัติศาสนกิจประจำอยู่วัดไทยพุทธคยา จนถึงปัจจุบัน
พระประธานในพระอุโบสถ (พระพุทธชินราชจำลอง) พร้อมทั้งฐานชุดหินอ่อนสีเหลืองส้ม สร้างเมื่อ พ.ศ. ๒๕๐๙ โดยความอุปถัมภ์ของจอมพลถนอม กิตติขจร ยายกรัฐมนตรีและท่านผู้หญิงจงกล กิตติขจร พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวพระราชทานนามว่า “พระพุทธธรรมมิศรชมพูทีปนิวัติสุโขทัย” อัญเชิญไปประดิษฐานที่วัดไทยพุทธคยา โดยเครื่องบินของกองทัพทหารอเมริกัน เมื่อวันที่ ๓ พฤษภาคม พ.ศ. ๒๕๑๐ ทุนทรัพย์ในการจัดสร้างพระประธาน และค่าพาหนะขนส่ง จำนวน ๖๕๐,๐๐๐.๐๐ บาท

๗. คณะสงฆ์ไทยชุดที่ ๔ ประกอบด้วย
๑. พระเทพโพธิวิเทศ (ทองยอด ภูริปาโล ป.ธ.๙, M.A., Ph.D.) วัดมหาธาตุยุวราชรังสฤษฎิ์ กรุงเทพมหานคร เป็นหัวหน้าคณะ
๒. พระราชรัตนรังษี น.ธ.เอก M.A., Ph.D.) รองหัวหน้าพระธรรมทูต
๓. พระครูปลัด ดร.ฉลอง จนฺทสิริ (น.ธ. เอก, ป.ธ. ๔, M.A., Ph.D.)
๔. พระมหาสมปอง อคฺคธมฺโม (น.ธ. เอก, ป.ธ. ๔, M.A.)
๕. พระมหาพิรุฬห์ พทฺธสีโล (น.ธ. เอก, ป.ธ. ๕, M.A.)